QUE DEBEMOS FACER?
A pesar de toda a información que ofrecen os medios de comunicación fáisenos difícil tomar conciencia de que vivimos nunha especie de «illa da abundancia», no medio dun mundo no que máis dun terzo da humanidade vive na miseria. Con todo, basta voar unhas horas en calquera dirección para atopármonos coa fame e a destrución.
Esta situación só ten un nome: inxustiza. E só admite unha explicación: inconsciencia. Como nos podemos sentir humanos cando a poucos quilómetros de nós –que son, en definitiva, seis mil quilómetros?– hai seres humanos que non teñen casa nin terreo algún para viviren; homes e mulleres que pasan o día buscando algo que comer; nenos que non poderán xa superar a desnutrición?
A nosa primeira reacción adoita ser case sempre a mesma: «Pero nós, que podemos facer ante tanta miseria?». Mentres nos facemos preguntas deste xénero sentímonos máis ou menos tranquilos. E veñen as xustificacións de sempre: non é fácil establecer unha orde internacional máis xusto; hai que respectar a autonomía de cada país; é difícil asegurar vías eficaces para distribuír alimentos; máis aínda mobilizar a un país para que saia da miseria.
Pero todo isto vénse abaixo cando escoitamos unha resposta directa, clara e práctica, como a que reciben do Bautista os que lle preguntan que deben facer para «preparar o camiño ao Señor». O profeta do deserto respóndelles con xenial simplicidade: «O que teña dúas túnicas que dea unha a quen non ten ningunha; e o que ten para comer que faga o mesmo».
Aquí terminan todas as nosas teorías e xustificacións. Que podemos facer? Sinxelamente non acapararmos máis do que necesitamos mentres haxa pobos que o necesitan para vivir. Non seguirmos desenvolvendo sen límites o noso benestar esquecendo a quen morre de fame. O verdadeiro progreso non consiste en que unha minoría alcance un benestar material cada vez maior, senón en que a humanidade enteira viva con máis dignidade e menos sufrimento.
Hai uns anos estaba eu polo Nadal en Butare (Ruanda), dando un curso de cristoloxía a misioneiras españolas. Unha mañá chegou unha relixiosa navarra dicindo que, ao saír da súa casa, atopara a un neno morrendo de fame. Puideron comprobar que non tiña ningunha enfermidade grave, só desnutrición. Era un máis de tantos orfos ruandeses que loitan cada día por sobreviviren. Recordo que só pensei unha cousa. Non se me esquecerá nunca: podemos os cristiáns de Occidente acollermos cantando ao neno de Belén mentres pechamos o noso corazón a estes nenos do Terceiro Mundo?
José Antonio Pagola
Tradutor: Xaquin Campo Freire
